Rawenna to przepiękne miasto w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania. Leży na równinie u zbiegu rzek Ronco i Montone, w odległości 10 km od Morza Adriatyckiego, z którym połączone jest żeglownym kanałem.

Historia
Założycielami miasta są prawdopodobnie Umbrowie, którzy dotarli na te tereny już w  XIV w. przed Chrystusem. W skutek II wojny punickiej, ok. 191 p. Chr. Rawenna przyłączona została do republiki rzymskiej. Wielka kariera Rawenny rozpoczęła się w początkach V w. po Chrystusie. Aż do zdetronizowania ostatniego cesarza zachodniorzymskiego w 476 r., Rawenna była miastem rezydencjalnym cesarzy zachodniorzymskich. W 438 r. Rawenna została podniesiona do rangi stolicy arcybiskupiej. Jej arcybiskupi przez całe średniowiecze odgrywali ważną rolę, zachowując niemal książęce znaczenie. Jednak okres największego splendoru Rawenna zawdzięcza władcom bizantyjskim, którzy pragnęli prześcignąć inne miasta we wspaniałości pałaców, kościołów i dzieł sztuki. Od 765 do 1859 r. była częścią Państwa Kościelnego.

Przeszłość Rawenny docenił Jan Paweł II, wybierając ją na miejsce swojej homilii, której tematem była chrześcijańska tożsamość kontynentu: „Rawenna, która jest świadkiem scalania wielu kultur przez chrześcijaństwo, co dało początek kulturze Średniowiecza, przypomina dziś o potrzebie nowej ewangelizacji Europy. Ewangelizacja ta będzie zarazem szansą odnalezienia chrześcijańskiej tożsamości kontynentu”. (Jan Paweł II, 11 maja 1986 r.)

Zabytki
Rawenna słynie przede wszystkim z mozaikarstwa. Osiem zabytków z wczesnego chrześcijaństwa (mauzoleum Galli Placydii, baptysterium Ortodoksów, Sant'Apollinare Nuovo, baptysterium Arian, Kaplica Arcybiskupia, mauzoleum Teodoryka, San Vitale, Sant’Apollinare in Classe) zostało wpisanych w 1996 roku na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Choć Rawenna jest znana głównie z zabytków wczesnochrześcijańskich i bizantyńskich, nowe budowle powstawały również później, m.in. ratusz z XV i XVII wieku, XVIII-wieczne pałace czy też grobowiec Dantego z 1780 roku.

Rawenna jest również miastem o urokliwej starówce – jej centralny plac, Piazza del Popolo, został założony przez Wenecjan w XV wieku, czego ślady widać w architekturze.

Dumomo o Basilica Usiana
Bazylika została wzniesiona w V wieku przez Honoriusza, pierwotnie jako pięcionawowa świątynia. Niestety w wyniku trzęsienia ziemi w 1773 r. została zniszczona. Odbudowano ją ponownie, ale już w nowej formie.

Adres: Piazza Duomo, s/n, 48100 Rawenna
Telefon: +390(544)541688

Kościół San Vitale
Jest jednym z ważniejszych przykładów sztuki bizantyjskiej w Europie zachodniej. Znajduje się on na liście Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Budowla pochodzi z VI w i została zaprojektowana na planie ośmioboku. Słynie przede wszystkim z bardzo dobrze zachowanych mozaik. Architekt nie jest znany, zaś sponsorem był prawdopodobnie cesarz bizantyjski Justynian Wielki, który poprzez budowę świątyni chciał pokazać potęgę państwa.

Wnętrze kościoła jest bogato dekorowane mozaikami. Nad kolumnadą w nawie głównej znajdują się freski ze scenami ze Starego Testamentu: historia Abrahama, Melchizedeka, scena ofiary z Izaaka, życie Mojżesza, Jeremiasza, Izajasza oraz historia Abla i Kaina. Ponadto wnętrze jest ozdobione 15 medalionami-mozaikami, przedstawiającymi Jezusa, apostołów oraz św. Gerwazego.

Na ścianach znajdują się także dwie słynne mozaiki, ukończone w roku 548, które przedstawiają cesarza Justyniana, ubranego w purpurowy płaszcz ze złotą aureolą, stojącego w otoczeniu biskupa Maksymiana i gwardii. Po drugiej stronie znajduje się cesarzowa Teodora w bogatym stroju, otoczona służbą.

Adres: Via Fiandrini Benedetto,48100 Rawenna
Telefon: +390(544)541611

Baptysterium Ortodoksów
Budowla z przełomu IV/V w., założona na planie centralnym, powstała z przebudowy łaźni rzymskiej. Nazwana później na cześć ówczesnego biskupa – baptysterium Neona. Oświetlają ją okna w niszach oddzielonych od siebie arkadami ozdobionymi płaskorzeźbami, na których przedstawiono postacie 16 proroków. Sklepienia nad niszami zdobi dekoracja złożona z motywów roślinnych i zwierzęcych. Na kopule znajduje się mozaika, której centralną część zdobi przedstawienie Chrztu Jezusa w Jordanie. Na kopule, wokół środkowego obrazu wykonano wizerunki 12 apostołów. Najniższy krąg to kolumnowy portyk z czterema ołtarzami, na których znajdują się otwarte księgi Ewangelii.

Adres Plaza di Duomo,48110 Rawenna
Telefon: +390(544)215201

Baptysterium ariańskie
Wzniesione w VI w., nawiązuje formą architektoniczną i malarską do baptysterium Ortodoksów. Zbudowane zostało na planie ośmiokąta. Kopułę zdobi mozaikowa scena Chrztu Jezusa w Jordanie. Wokół tej sceny widzimy 12 apostołów w procesji prowadzonej przez św. Piotra i św. Pawła oraz tron dla Chrystusa.

Adres: Vicolo Degli Ariani, 48100 Rawenna
Telefon: +390(544)35404

Bazylika Sant'Apollinare Nuovo
Wzniesiona przez  Teodoryka Wielkiego na początku VI w. Początkowo była kościołem dworskim przeznaczonym dla arian, pod wezwaniem Zbawiciela. Wezwanie św. Apolinarego bazylika otrzymała dopiero w IX wieku, gdy sprowadzono do niej z Sant’Apollinare in Classe relikwie tego świętego. Od niego pochodzi nazwa budowli, w tłumaczeniu polskim: nowa bazylika św. Apolinarego. W bazylice, na ścianach, zachowały się pięciowieczne mozaiki z przedstawieniami cudów Jezusa, wizerunki proroków i procesje męczenników oraz męczennic, pierwotnie będące orszakami cesarskimi. Stojąca obok kościoła wieża dzwonnicy, zbudowana na planie koła, pochodzi z XI wieku.

Adres: Via di Roma, 48100 Rawenna
Telefon: +390(544)541611

oprac. Magdalena Węgrzyn